طرح پزشک خانواده در خدابنده، گامي نو براي تحقق عدالت سلامت

در دنياي پرشتاب امروز، حفظ و ارتقاي سلامت فردي و اجتماعي بيش از هر زمان ديگري اهميت يافته است و در اين ميان، مفهوم »پزشک خانواده« به عنوان يکي از ارکان کليدي نظام‌هاي سلامت مدرن، نقشي حياتي در تأمين نيازهاي درماني و پيشگيري از بيماري هاي آحاد جامعه ايفا مي‌کند.طرح پزشک خانواده، فراتر از يک ارائه‌دهنده خدمات درماني صرف به مثابه يک مشاور امين و همراه هميشگي در چرخه سلامت هر فرد و خانواده عمل مي‌کند.
اين طرح، رويکردي اساسي در نظام سلامت دارد که با هدف ارتقاي سلامت فردي و اجتماعي، اجراي عادلانه خدمات و کاهش هزينه‌هاي درماني اجرايي شده است.اين طرح که در مناطق روستايي و شهرهاي کوچک موفقيت‌هاي چشمگيري داشته و فاز آزمايشي آن در شهرهاي مختلفي از جمله خدابنده استان زنجان در حال پيگيري است، مزاياي کليدي زير را به همراه دارد که سلامت پيشگيرانه، تمرکز بر پيشگيري از بيماري‌ها و تشخيص زودهنگام از جمله آنهاست که خود منجر به کاهش بار بيماري‌ها و هزينه‌هاي درماني در بلندمدت مي‌شود.
همچنين مراقبت جامع و پيوسته، کاهش هزينه‌هاي درماني، دسترسي عادلانه، مديريت منابع و افزايش رضايتمندي از ديگر مزاياي مهم و اصلي اين طرح است.هم اکنون شهر خدابنده در استان زنجان يکي از پنج شهري است که طرح پزشک خانواده در آن به صورت آزمايشي (پايلوت) در حال اجراست و تيم‌هاي بهداشتي و درماني در حال پياده‌سازي آن هستند و به گفته مسوولان نيز تا کنون نتايج خوبي را به دنبال داشته است.
کاهش 30 درصد مراجعات مردم با اجراي برنامه پزشک خانواده در خدابنده
رئيس دانشگاه علوم پزشکي زنجان با اشاره به اجراي موفق برنامه پزشکي خانواده در استان، گفت: اين برنامه توانسته است حدود 30 درصد از حجم مراجعات غيرضروري و هزينه‌هاي درماني را در شهرستان خدابنده کاهش دهد.سعيد سرداري افزود: اين دستاورد بزرگ به‌ويژه در شرايط اقتصادي کنوني، نقشي کليدي در بهينه‌سازي منابع نظام سلامت دارد.وي با تأکيد بر حساسيت و اهميت ويژه برنامه پزشکي خانواده در شرايط کنوني، گفت: در برنامه هفتم توسعه نيز به صراحت بر توسعه و تثبيت برنامه پزشکي خانواده تأکيد شده و اين امر نشان‌دهنده جايگاه راهبردي اين برنامه در سياست‌هاي کلي سلامت کشور است.
تصميم دولت چهاردهم براي اجراي کامل پزشک خانواده
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي و درماني استان زنجان با بيان اينکه خدابنده از شهرستان‌هاي پيشگام در اجراي پزشک خانواده است، ‌گفت: اين طرح که از سال گذشته در اين شهرستان آغاز شده است هم اکنون پيشرفت‌هاي خوبي دارد.محمدحسن رستمخاني افزود: اجراي طرح پزشک خانواده به صورت قانوني ابلاغ شده است و پيشتر بايد اجرا مي شد اما متاسفانه در دولت هاي قبل به خوبي اجرا نشد.وي با بيان اينکه با روي کار آمدن دولت چهاردهم، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي به اجراي اين قانون در کشور مصمم شد، گفت: اجراي اين طرح دسترسي مردم به خدمات درماني را فراهم مي کند و خدمات درماني با تعرفه بسيار پايين به مردم ارائه مي شود.
معاون درمان دانشگاه علوم پزشکي و خدمات بهداشتي و درماني استان زنجان ادامه داد:در حال حاضر پنج استان با توجه به امکانات خود در اجراي طرح پزشک خانواده پيشرو هستند.وي با اشاره به مزيت هاي اجراي طرح پزشک خانواده گفت: در اين طرح مردم و بيماران مي توانند براي دريافت خدمات مورد نياز به درمانگاهاي دولتي شهرها و روستاها مراجعه کنند.رستمخاني با بيان اينکه پزشک خانواده در شهرستان خدابنده استان در حال اجراست، افزود: بيماران مي توانند از طريق نظام ارجاع به بيمارستان هاي تخصصي و فوق تخصصي شهرستان خدابنده و مرکز استان ارجاع داده شوند.
ارتقاي شاخص هاي سلامت جامعه هدف نهايي پزشک خانواده
رئيس مرکز بهداشت شهرستان زنجان نيز با بيان اينکه اگرچه برنامه پزشک خانواده در روستاها و شهرهاي کوچک سابقه طولاني دارد، افزود: نارضايتي‌هاي احتمالي ناشي از دو عامل است که شامل ضعف در فرهنگ‌سازي و ناآگاهي مردم از اهداف، ظرفيت‌ها و فرآيندهاي قانوني اين برنامه است همچنين مطالبات غيرمنطقي مانند تمايل مراجعين به دريافت خدمات تخصصي غيرضروري مثل ويزيت فوق‌تخصص در بيماري‌هاي ساده مانند سرماخوردگي منجر به اتلاف منابع و نارضايتي مي‌شود.مهشيد حاجي خاني به ضرورت فرهنگ‌سازي در اجراي اين طرح اشاره کرد و گفت: فرهنگ‌سازي در اين طرح بايد به‌گونه‌اي باشد که مردم نه‌تنها سود مستقيم اين طرح (سلامت خود) را درک کنند، بلکه از عواقب قانوني و هزينه‌هاي ناشي از رعايت نکردن آن نيز آگاه شوند.
برآيند:
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، اجراي موفقيت‌آميز طرح پزشک خانواده در مناطق روستايي و شهرهاي کوچک و آغاز فاز آزمايشي آن در شهرهايي مانند خدابنده در استان زنجان، نشان‌دهنده عزم نظام سلامت براي گسترش اين مزايا به تمامي نقاط کشور است. تاکيد اخير رييس جمهور بر لزوم اجراي بدون وقفه و با اولويت سلامت مردم، اميد به تحقق کامل اين مزايا را افزايش داده است.
در مجموع طرح پزشک خانواده، تنها يک پزشک نيست، بلکه سنگ بناي يک نظام سلامت کارآمد، عادلانه و پايدار است و با سرمايه‌گذاري براي اين طرح و رفع موانع اجرايي آن مي‌توان گام‌هاي مؤثري را در جهت ارتقاي سلامت عمومي، کاهش هزينه‌ها و تضمين آينده‌اي سالم‌تر براي جامعه برداشت.