پري و چوبان

محمد قاضي سمندر
بيرنجي بولوم
 او گوزه‌لين آدي » پري« ايدي. نئچه گوندن سونرا گنج چوبان اؤز عئشقي‌نين ماجراسيني آناسيله آرايا قويدو. آنا کيشي‌سيله دانيشدي، قيز ائوينه ائلچي گئتدي، پري‌نين آتا- آناسي راضي اولوب، اونلاري آداخلاديلار. قرار قويولدو اوزلرينه گلن پاييزدا توي توتولسون و پري ار ائوينه گئتسين.
قيشين داريخمالي، گونش‌سيز گونلري گليب کئچدي. بايراما ايکي هفته قالميش آغ يئللر اسمه‌يه باشلادي. قارلار اريدي، سولار آخماغا باشلادي، ياز آچيلدي. گنج چوبان يور- يوکون توتوب، کندين سوروسونو قاباغينا قاتيب داغا چيخدي. داغلارين آشناسي اولان، گنج چوبان، گئجه‌لي گوندوزلو سورونو داغدا دره‌ده اوتاريب و آخشاملار گؤلون اطرافينا آپاريب و اوردا ياتيرداردي. بو زامان کندلي‌لر، کيشي‌دن، قاديندان، قوجادان، جاواندان اؤز آت- قاطيرلاري ايله گؤلون طرفينه گليب، سورونو ساغارديلار. آيين چيخماسيلا اونلار ايشلرين قورتاريب گنج چوباندان آيريليب و اونو باشي اوجا داغلارلا تک قويارديلار.
گئجه گلردي، سيکوت گلردي، آي گلردي و گنج چوبان وصال حسرتي‌ايله محزون و کدرلي نغمه‌لر اوخوياردي. گنج چوبانين نغمه‌لري، ماهني‌لاري، حزين و ملال‌¬لي اولسادا اونون اوريينده سئوينج وار¬ايدي. آخي او پاييزي گؤزله‌ييردي و بو اوميد اونون اوره‌ييني اوجاق کيمي ايستي ساخلاياردي. يازين آخشاميندا اوزاقلاردا دورموش آي، گلين گيمي گؤيه چيخيردي. گنج چوبان گؤلون قيراغيندا اؤز سوفره‌سيني آچيب شام يئيه‌ردي. او شادليقدان و سئوينجدن بيلميردي کي نئيله‌سين. آخي اونون پري‌سي اؤز اينجه اللري¬ايله اونون اوچون خيتاب بيشيريب و گؤبه‌لک قيزارديب، گؤندرميشدي.
چوبان شاميني قورتارماميشدي کي ايتلرين سسي گلدي. او ايتلر هورن طرفه باخيب بير غريبه گؤردو.
– سلام عليکم! غريبه دئدي.
– کيم سيز؟!
– غريبم... درويشم، اوزاق يولدان گليب، اوزاق ديارا گئديرم. گؤردوم هاوا قارانليقلاشير، فيکير ائله‌ديم کي گئجه‌ني سنله سحر ائديم. ايذن وئريرسيزمي؟!
– خوش گليبسيز! گؤزوم اوسته يئريز وار.
قوجا درويش سوفره‌نين باشيندا اوتوروب يئمه‌يه باشلادي. اونلار يئييب، ايچيب، صحبته باشلاديلار.
چوبان: مقصدينيز هارادير؟ هارا گئديرسينيز؟
درويش: منيم يوردوم بللي اولماز. هارا اولسا اورا گئدرم؛ هارا يئتسم اوردا قالارام.
– ائوين، ائشيگين يوخدورمو؟ چوبان سوروشدو.
– يوخ.
– عؤمور يولداشين نئجه؟
– يوخ.
چوبان اوندان اؤترو کي اؤزونو همدرد گؤسترسين دئدي:
– آللاه قاديردير.
درويش گولوب دئدي: من اؤزوم بئله‌سي سئويرم، يوخسا من دونيا ماليندان بي‌نيازام. من بو آلچاق دونيادا هئچ بير شئيه بئل باغلاماميشام، بو دونيا باشدان باشا يالان¬دير. فاني‌دير، پوچ¬دور.
چوبان،درويش بابانين سؤزلريني باشا دوشمه‌دي.
– سنين نئجه؟ آرواد اوشاغين وار؟- درويش سوروشدو.
– من نيشانلييام، پاييز گلسبن توي ائده‌جه‌يم، سيزده گلين تويا.
درويش دئدي: من؟!
– البته، چوبان دئدي.
– يازيق! درويش جاواب وئردي.
چوبان تعجبله سوروشدو: من؟! يازيق منم؟ نييه؟ نه اوچون؟
– بني آدم دوغرودان‌دا يازيق¬دير. ائي چيي سود امميش! سونرا او علاوه ائتدي: سن فيکر ائدير¬سن کي، سنين سئوگيلين هميشه‌ليک سني سئوه‌جک ؟! البته کي يوخ. هئچ بني¬آدمين سئوگيلي¬سي آخيره‌دک اؤز عشقينه صادق قالماز. قادينلار کي وفا اييي بيلمزلر. بو شعري‌ده ياديندا ساخلا: » سگ وفا دارد، ندارد زن وفا «! او بو گون سني سئوه‌ر صاباح اؤزگه‌سيني. گئجه سنله باش ياسديغا قويار گوندوز آيريسي ايله. تامام قادينلار بئله ديرلر. آمما اگر سن بير پري ايله سئويشه‌سن، او سني اؤلنده‌ده اونودماز . من اؤزوم بير دريا پري‌سي ايله ائولنميشديم، هر واخت ايسته‌سم او دنيزدن سيلکه‌نيب چيخار، مني ( بو قوجا درويشي ) قوينونا آليب منه تزه حيات، سئوينج و فرح باغيشلار. سونرا او اؤز ديارينا، يورد- يوواسينا، گئدر. درويش علاوه ائتدي:
– بلي بونا معنوي حيات آد وئريبلر. من بئله بير حيات سورورم و دؤوران کئچيريرم. چوباني بو افکار، غم و خيال دنيزينه آپاردي و اونو غرق ائله‌دي.
چوبان: ايلاهي بو غريبه نه دئيير؟... پري تکجه دنيزلرده ياشايار؟درويش جاواب وئردي: سن اگر يئر انسانلاريندان اليني اوزسن، اوندا گؤره‌جکسن کي بير پري سنله اولفت باغلادي، او دريادان و همين بو گؤلون آراسيندان يا گؤيدن سنين قوللوغونا گليب سنله دوستلوق ائده‌جکدير. اوندان سونرا، سن هر واخت ايسته‌سن او سنين يانينا گله‌جکدير. آي اونلارين باشي اوستونه گلميشدي . درويشي يوخو آپارميشدي، چوباني اويغو و خيال. سحرين سازاغي اسنده درويش، چوباني يوخودان اوياديب و اوندان وداعلاشيب، يولا دوشدو. چوبان يوخودان اويانميشدي، لاکين اونون اوزونو غم توزو آلميشدير. مئيلسيز سورونو داغا سوروب بير قارا داش تاپيب، اونا سؤيکندي. بالاجا، نئيي¬ني چيخاريب، بير هاوا چالدي. هر¬گون کي کيمين قوشلارين سسي اونو سئوينديرمه‌دي. او صميمي داغلار ياد و غريبه گليردي. گوللرده بوياقلاريني دييشديلر. چوبان قوماردا شرکت ائديب و عقل و سرمايه‌سيني اودوزموشدو. آخشام گؤلون باشينا گلن ساغيچي‌لار، چوباني خسته گؤردولر. قويونلارين دؤشلرينده آزجاسينا سود ييغيلميشدي.
يايين ايستي گونلري بيربير‌ينين آردينجا گليب گئديرديلر. پاييزا آز قاليردي. چوبان گوني گوندن خسته¬‌لنيردي. بير گون آخشام قاش قارالاندا چوبان گؤردو بير دسته دورنا قاطاري گونئيه ساري کؤچوردولر .همان آناسينا پيغام گوندردي:
– آنا جان توي بساطي تدارک ائتمه؛ منيم گلين گتيرمک فکريم يوخدو.
آنا آغلادي، باجي آغلادي، قيز ائوينه خبر گئتدي. پري‌نين گؤزو دولدو. گول رنگي سولدو.
ايلاهي! بو نه خبردير؟- پري دئدي.
دورنالار کؤچدو سهندين اولو زيروه‌سيني قار آلدي، سورو کنده قاييتدي، تا طووله‌يه گيريب يازي گؤزله‌سين. ياشيل اوتلاري گؤزله‌سين. پاييزين يئللري کند ائولريندن قالخان گؤي توستولري کنده داغيديردي. کندلي‌لر بو توستولري آلقيشلاديلار.
آخي بو توستولر توي يئرلريندن قالخان توستو ايدي. هانسي ائوده آداخلي قيز اوغلان واريدي اوردا توي چوره‌يي ياپيرديلار. چوخ ائولردن بئله توستو گؤيه قالخيردي. لاکن نه چوبانين و نه پري‌نين ائولري‌نين باجاسيندان بئله توستو چيخميردي.
آردي وار