کاوش‌هاي باستان شناسي در ارگ تاريخي سلطانيه ادامه دارد

ابوالفضل عالي افزود: بر اساس متون تاريخي، اولجايتو هشتمين ايلخان مغول همزمان با برپايي پايتخت جديد حکومت ايلخانان در سلطانيه، اقدام به ساخت آرامگاهي براي خود در بخشي از ارگ حکومتي کرد که به گنبد سلطانيه يا عمارت عالي معروف شد.
وي اضافه کرد: اولجايتو به تقليد از اقدامات برادر خود غازان خان در تبريز و به توصيه وزراي ايراني، در پيرامون بناي گنبد و در داخل ارگ اقدام به ساخت مجموعه اي از بناهاي عام المنفعه و آن را ابواب الّبر نام گذاري کرد.
عالي با بيان اينکه متون تاريخي ابواب البّر شامل بناهايي با کارکردهاي مختلف بود و مشتمل بر 19 عمارت مي شد افزود: در واقع ابواب البّر سلطانيه، بخشي از پايتخت جديد و قسمتي از ارگ حکومتي بوده که به عنوان يک بنياد خيريه با ساختار اداري مشخص و اعتبار مالي که براي آن در نظر گرفته شده بوده، به ساکنان پايتخت و مسافرين شهرهاي ديگر خدمات رساني مي کرد.
وي اظهار داشت: با وجود آنکه در متون تاريخي همزمان با حکومت اولجايتو و نوشته هاي بعدي از ابواب البّر سلطانيه و خدمات آن ياد شده، اما به جزئيات ساختمانها و محل قرارگيري آن در ارگ اشاره اي نشده است.
رييس کاوشهاي گنبد سلطانيه ادامه داد: بنابراين با توجه به وجود پرسش ها و ابهامات زياد از ابواب البر و ساختمان هاي مجاور گنبد سلطانيه که بخشي از آنها در کاوشهاي باستان شناسي گذشته آشکار شده بود، پايگاه ميراث جهاني سلطانيه تصميم به انجام کاوش باستانشناسي با هدف بدست آوردن آگاهي بيشتر از ابواب الّبر و بناهاي اطراف گنبد سلطانيه کرد.
وي اضافه کرد: در اين راستا مشخص کردن حصار پيرامون گنبد و ابواب البر و چگونگي ارتباط مجموعه با ديگر بخش هاي ارگ تاريخي در دستور کار کاوش قرار گرفت.
عالي با بيان اينکه به همين منظور با شروع کاوش از تيرماه ترانشه هايي در بخش شرقي و غربي گنبد باز شد افزود: اين بخش تا ديوار محصور کننده مجموعه و ورودي هاي آن با انجام کاوش باستان شناسي مورد بررسي قرار گيرد.
وي اظهار داشت: همچنين با توجه به کشف برخي از آثار معماري که در کاوش دهه ?? شمسي به سرپرستي دکتر گنجوي و کاوش هاي دهه 60 و 70 شمسي به سرپرستي دکتر ميرفتاح در ضلع شرقي گنبد سلطانيه به دست آمد، تصميم گرفتيم پژوهش هاي باستانشناسي را با هدف بازشناسي و خوانا سازي کاوشهاي گذشته در محدوده ابواب الّبر انجام دهيم.
مدير پايگاه جهاني گنبد سلطانيه خاطرنشان کرد: کاوش انجام يافته اين فصل تا کنون نتايج جالب توجهي در ضلع غربي گنبد به همراه داشته است.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، وي اضافه کرد: در نتيجه پژوهش هاي اخير بخش هايي از فضاهاي مجاور گنبد مربوط به دوره ايلخاني و همچنين آثار معماري دوره هاي بعد از ايلخاني در ضلع غربي آشکار شده است و اين فصل از کاوش تا ششم شهريور ماه امسال ادامه خواهد داشت.
گنبد جهاني سلطانيه زنجان که در قرن هشتم احداث شده است همچنان پس از فراز و فرود فراوان همچون نگيني درخشان در شهر سلطانيه خودنمايي مي‌کند ولي مرمت آن نيازمند تخصيص اعتبارات است.
گنبد سلطانيه، اثر بي بديل جهاني، يادگار دوره ايلخانيان در ايران و يکي از آثار ثبت شده کشور در فهرست ميراث جهاني است و هم اکنون بزرگترين گنبد آجري جهان به شمار مي رود.
اين گنبد به دست سلطان محمد خدابنده در قرن هشتم احداث شده است و در فاصله 40 کيلومتري شهر زنجان قرار دارد که نظر هر بيننده اي را در اولين نگاه به خود جلب مي کند.
اين اثر منحصر به فرد، يکي از مهمترين و عظيمترين بناهاي آرامگاهي دوران اسلامي در ايران است که پس از کليساي جامع مريم مقدس در فلورانس ايتاليا و مسجد ايا صوفيه استانبول سومين بناي بزرگ تاريخي و از حيث فناوري ساخت گنبد، بزرگترين گنبد آجري در جهان به شمار مي رود.