کلاه‌فرنگي باغشمال دوباره قد مي‌کشد

 آرمان امين‌بخش در گفت‌وگو با خبرنگاران با اشاره به پيشرفت نزديک به 80 درصدي اين پروژه افزود: همزمان با اجراي نماکاري بيروني و نازک‌کاري داخلي، عمليات نصب درب و پنجره‌هاي سنتي و چوبي عمارت نيز آغاز شده و کارهاي گچ‌بري داخلي و اجراي سرستون‌ها ادامه دارد.
وي اظهار کرد: علاوه بر عمليات نماکاري، کف‌سازي مسير منتهي به ضلع جنوبي عمارت در مساحتي حدود 20 هزار متر مربع به پايان رسيده و احداث آبنما در دو ضلع اين مجموعه نيز در حال اجرا است.
شهردار منطقه 3 تبريز با بيان اينکه عمارت کلاه‌فرنگي يکي از پروژه‌هاي مهم فرهنگي اين منطقه براي بازآفريني هويت تاريخي شهر است، گفت: اين پروژه در محدوده مجموعه فرهنگي پارک باغشمال اجرا مي‌شود و پيش‌بيني مي‌شود در ارديبهشت ماه به بهره‌برداري برسد.
کارت پستالي قاجاري از عمارت »کلاه فرنگي« تبريز در 110 سال قبل (البته عکس به کمک ابزارهاي نوين رنگي شده است) »کلاه فرنگي« يکي از دهها عمارت تاريخي تخريب شده مجموعه باغشمال تبريز است که در سال هاي آخر دهه نخست 1300 شمسي تخريب شد و حال شهرداري تبريز با بازسازي آن به دنبال احياي هويت تاريخي اين شهر است.
مجموعه تاريخي »باغشمال« که در افواه عمومي تبريزيان به «شازدا باغي» معروف بود، در حدفاصل خيابان هاي باغشمال و کمربندي آزادي اين شهر قرار داشت و گفته مي شود بنيان آن به دوره حکمراني «آق قويونلوها» مي رسد.
آق قويونلوها در زمان حکمراني شان در قرن هشتم قمري به تبريز و توسعه آن اهميت ويژه اي قايل بودند و به همين دليل نيز عمارات و باغات باشکوهي همچون »ايل گولي« (شاه گولي) و مجموعه عمارات »باغشمال« را براي تفريح و تفرج خود احداث کردند. عمارت تاريخي »کلاه فرنگي« نيز يکي از دهها عمارت مجموعه »باغشمال« بود که به دستور يعقوب آق قويونلو ساخته شد و تا حوالي سال هاي 1308 شمسي که تخريب بافت تاريخي تبريز به بهانه نوسازي آن، در دوره محمدعلي خان تربيت، آغاز شد، پابرجا بود.در آن سال ها که پهلوي اول در ابتداي پادشاهي و به دنبال محکم کردن جاي پاي خود بود، به دليل کينه و نفرت وي از قاجار، بسيج عمومي مسوولان و دولتمردان براي نابودي هر گونه نماد معماري باقيمانده از اين سلسله در همه جاي ايران به راه افتاده بود.
تاج الملوک، همسر رضاخان، در کتاب خود به صراحت به کينه رضاخان از قاجارها اشاره مي کند و با ابراز تاسف از ويراني ساختمان ها و عمارات تاريخي تهران و تخريب باغات و بناهاي قاجاري آن به دست شهرداري، مي گويد که وقتي به رضاخان گفته که حيف است اين آثار تخريب شوند، او پاسخ داده که دلش نمي خواهد هيچ اثر و نشانه اي از قاجارها را ببيند.تخريب مجموعه تاريخي »باغشمال« تبريز با عمارات و ساختمان هاي تاريخي اش که در طول حداقل 400 سال و در دوره سلسله هاي حکومتي آقو قويونلوها، صفويان و قاجار احداث شده بودند، در اثر چنين تفکري نابود شدند و يک به يک از ميان رفتند.
البته ناگفته نماند تا دهه 1340 شمسي نيز هنوز چند تايي از عمارات مجموعه تاريخي »باغشمال« که امروزه عکس هاي فراواني از آنها در دسترس است، باقيمانده بود.حال شهرداري تبريز که بخشي از اراضي مجموعه تاريخي «باغشمال» را از ارتش تحويل گرفته است، در صدد برآمده که در يک اقدام نيکو، برخي از عمارات اين مجموعه را بازسازي و احيا کند؛ اتفاقي که با اقبال شهروندان تبريز مواجه شده است.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، بر اساس طرح شهرداري، مقرر است عمارت»کلاه فرنگي« به شکل قديمي آن در بنايي متشکل از 2 سالن و يک فضاي گنبدي شکل هشت ضلعي در وسط عمارت در جهت شرقي غربي، با زيربنايي به وسعت يک هزار و 900 مترمربع ساخته شود