گروه سيري در استانها: حمامهاي تاريخي استان اردبيل که به عنوان نمادهاي هويت و پيشينه منطقه اغلب به دورههاي صفويه و قاجاريه تعلق دارند در گذار روزگاران فرسايش يافتهاند و به نظر ميرسد مرمت چين و چروک پيشاني آنها با دست سرمايهگذاران ميتواند زمينه استفاده به عنوان موزه را فراهم کرده و بر رونق صنعت گردشگري بيافزايد.
به گزارش عصرآذربايجان، تعدد حمامهاي تاريخي در اردبيل نه تنها به جهت وجود کاروانسراها و رفت و آمد کاروانيان بلکه به علت اهميت استحمام، بهداشت و تطهير بدن نزد اهالي مذهبي اين ديار است و بقاياي گرمابههاي تاريخي نظير حمام کهنه، اوچ دکان، پير، حاج شيخ، پير زرگر، ملاهادي و ابراهيم آباد مويد اين ادعاست.
هر يک از حمامهاي تاريخي استان اردبيل به ويژه در مرکز اين استان، حرفهاي زيادي از جنس تاريخ براي گفتن دارند و چشمهاي کم سوي هر حمام با تماشاي حضور هر کاوشگر، پژوهشگر و علاقهمند به تاريخ و فرهنگ، نور مييابد و براي بقا اميدوار ميشود.
حمام منصوريه اردبيل به عنوان يکي از اين مجموعههاي نفيس، يادگار دوره قاجاريه است و همچون بيماري خسته از رنج روزگار به احتضار افتاده است ، از يک سو قرار گرفتن در مالکيت شخصي و از سوي ديگر انتظار مردم از سازمان ميراث فرهنگي براي مرمت ، اين بناي تاريخي را در دوراهي بلاتکليفي قرار داده است.
معماري اين حمام،مشابه سبک معماري حمامهاي همدوره خود همچون حمام ابراهيم آباد، سيدآباد و يعقوبيه است ، در حال حاضر بخشهايي از حمام منصوريه و تزيينات آن از بين رفته است.
سازه بنا مقاومت خود را از دست داده و گنبد بخش سربينه و بخش مرکزي گرمخانه و کاربنديهاي بکار رفته در آن در حال تخريب است ، کاربري قبلي اين بنا خدماتي بود و نيازهاي محلهاي را تامين ميکرد ولي در حال حاضر بخشهايي از آن تخريب شده و آن را به حالت متروکه درآورده است.
حمام تاريخي ظهيرالاسلام يا آقانقي حامامي (حمام آقانقي) نيز که اکنون موزه مردم شناسي در آن داير شده، گنجينهاي نفيس از اشياي دورههاي زنديه، صفويه، قاجاريه و پهلوي را در خود به نمايش گذاشته و گردشگران و مسافران را فرا ميخواند.
حمام ظهيرالاسلام با پيگيري و همت اداره کل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي اردبيل در سال 1376 به شماره 1896 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيده و در نهايت بعد از مرمتهاي لازم 22 بهمن 1378 به عنوان موزه مردم شناسي اردبيل افتتاح شده است.مدير موزههاي استان اردبيل درباره ويژگيهاي معماري اين بنا گفت: مياندر يا هشتي حمام راهرويي پر پيچ و خم است که فضاي سرد سربينه را به فضاي گرمخانه وصل کرده و به منظور جلوگيري از هدررفت گرما، ممانعت از ديد مستقيم افراد به فضاي گرمخانه و تعديل دماي بدن افراد ساخته شده و به شکل دهليز باريک با سقف کوتاه و به صورت هشت ظلعي يا مربع با سقف گنبدي ساده ساخته شده است.
گهگاه اقداماتي براي مرمت و احياي حمامها اجرا ميشود ، در سال گذشته در جريان بازديد مقامات عالي رتبه استان از روند عمليات بازسازي حمام تاريخي يعقوبيه اردبيل با هدف افزايش سرعت مرمت و بازسازي اين پروژه 20 ميليارد ريال اعتبار اختصاص داده شد ، اين اعتبارات و اقدامات ناکافي است و به نظر ميرسد به لحاظ قدرت فرسايش زمان بايد توجه به حفاظت حمامها استمرار داشته باشد.