بیستمین دوره بازی‌های آسیایی از ۲۸ شهریور تا ۱۳ مهرماه ۱۴۰۵ در شهر ناگویا و استان آیچی ژاپن برگزار می‌شود و آذربایجان‌شرقی در این دوره با حضور دو ورزشکار و دو عضو کادر فنی، در قالب کاروان ایران در بزرگ‌ترین رویداد ورزشی قاره آسیا حضور خواهد داشت.

بیتا عاشق‌زاده و صادق اشرفی در رشته تیراندازی با کمان، نمایندگان ورزشی آذربایجان‌شرقی در بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا هستند و لیلا سخایی‌فر نیز به عنوان عضو کادر فنی تیم ملی تیراندازی با کمان در این رقابت‌ها حضور دارد. همچنین فرید دژم‌خوی به عنوان مربی تیم ملی کشتی آزاد، دیگر نماینده استان در این رویداد خواهد بود.

در سوی دیگر، نام علی لبیب، رکابزن شناخته‌شده آذربایجان‌شرقی که در مقطع انتخابی یکی از گزینه‌های حضور در بازی‌های آسیایی بود، در فهرست نهایی کاروان ایران دیده نمی‌شود. لبیب پیش‌تر اعلام کرده بود که از حضور در بازی‌های آسیایی انصراف داده و رئیس فدراسیون دوچرخه‌سواری نیز علت این تصمیم را نامتناسب بودن مشخصات مسیر مسابقه با شرایط او عنوان کرده است.

دو کماندار تبریزی در ناگویا

تیراندازی با کمان سهم اصلی آذربایجان‌شرقی از ترکیب ورزشکاران اعزامی به ناگویاست؛ رشته‌ای که استان در سال‌های اخیر در آن حضور قابل توجهی در سطح ملی داشته است.

بیتا عاشق‌زاده در بخش کامپوند بانوان و صادق اشرفی در بخش ریکرو مردان، دو کماندار آذربایجان‌شرقی در ترکیب نهایی تیم ملی ایران هستند. حضور سه نماینده استان در ساختار تیم ملی تیراندازی با کمان، با توجه به حضور لیلا سخایی‌فر در کادر فنی، نشان می‌دهد سهم آذربایجان‌شرقی در این رشته تنها به حضور ورزشکاران محدود نشده است.

اشرفی همچنین در سال‌های اخیر به یکی از چهره‌های باسابقه تیراندازی با کمان استان تبدیل شده و در ترکیب تیم ملی ریکرو ایران نیز حضور داشته است. عاشق‌زاده نیز در بخش کامپوند بانوان تیم ملی ایران قرار گرفته است.

نماینده کشتی استان در کادر فنی

فرید دژم‌خوی نیز در ناگویا در ترکیب کادر فنی تیم ملی کشتی آزاد ایران حضور دارد. نام او در فهرست نهایی کاروان ایران به عنوان مربی تیم ملی کشتی آزاد ثبت شده است.

حضور دژم‌خوی در کادر فنی تیم ملی، ادامه حضور مربیان آذربایجان‌شرقی در سطوح بالای کشتی ایران است و باعث شده سهم استان در ناگویا فقط به ورزشکاران محدود نباشد.

غیبت یک چهره مدال‌آور

در حالی که علی لبیب، رکابزن قهار تبریزی در دوره قبلی بازی‌های آسیایی هانگژو نیز عضو کاروان ایران بود، این رکابزن آذربایجان‌شرقی در ناگویا حضور نخواهد داشت.

لبیب در سال‌های اخیر یکی از چهره‌های شاخص دوچرخه‌سواری استان و کشور بوده و در مسابقات قهرمانی آسیا نیز سابقه کسب مدال دارد. با این حال، او در سال جاری از حضور در بازی‌های آسیایی کناره‌گیری کرد و در نهایت نامش از فهرست نهایی کاروان ایران حذف شد.

غیبت لبیب از این جهت قابل توجه است که دوچرخه‌سواری آذربایجان‌شرقی در دوره‌های اخیر یکی از رشته‌های دارای نماینده در رویدادهای بزرگ آسیایی بوده است.

ناگویا؛ بیستمین دوره بازی‌های آسیایی

بازی‌های آسیایی آیچی-ناگویا از ۱۹ سپتامبر تا چهارم اکتبر ۲۰۲۶ در ژاپن برگزار می‌شود. این دوره، بیستمین دوره بازی‌های آسیایی است و رقابت‌ها در استان آیچی و شهر ناگویا برگزار خواهد شد.

بر اساس اطلاعات کمیته ملی المپیک ژاپن، ۴۵ کشور و منطقه آسیایی در این دوره حضور دارند و رقابت‌ها در ۴۳ رشته ورزشی برگزار می‌شود. این دوره در مجموع ۱۶ روز ادامه خواهد داشت و سومین میزبانی ژاپن از بازی‌های آسیایی پس از توکیو ۱۹۵۸ و هیروشیما ۱۹۹۴ محسوب می‌شود.

کاروان ایران نیز با ۵۲۲ عضو راهی این رقابت‌ها خواهد شد که ۳۰۵ نفر از آنها ورزشکار هستند. فهرست نهایی کاروان ایران در شهریورماه منتشر شد و اسامی نمایندگان آذربایجان‌شرقی نیز در همین فهرست قابل مشاهده است.

از کرمی و هادی تا طلای جاکارتا؛ آذربایجان‌ شرقی بی‌سابقه نیست

اگرچه ترکیب فعلی آذربایجان‌شرقی در ناگویا نسبت به دوره‌های گذشته کوچک‌تر شده، اما سابقه ورزشکاران این استان در بازی‌های آسیایی نشان می‌دهد آذربایجان‌شرقی در تاریخ این رقابت‌ها چهره‌های مدال‌آور متعددی داشته است.

یوسف کرمی با کسب مدال طلای تکواندو در بازی‌های آسیایی دوحه ۲۰۰۶ و گوانگژو ۲۰۱۰، در زمره پرافتخارترین ورزشکاران آذربایجان‌شرقی در تاریخ بازی‌های آسیایی قرار دارد. پرویز هادی نیز در کشتی آزاد بازی‌های آسیایی اینچئون ۲۰۱۴ و جاکارتا ۲۰۱۸ موفق به کسب مدال طلا شد.

در جاکارتا ۲۰۱۸ نیز میرهاشم حسینی و سعید رجبی در تکواندو به مدال طلا رسیدند و امیرمحمد بخشی مدال نقره گرفت. این کارنامه نشان می‌دهد آذربایجان‌شرقی در دوره‌های نه‌چندان دور، سهم قابل توجهی در مدال‌های ایران در بازی‌های آسیایی داشته است.

کاهش محسوس سهم استان؛ زنگ هشداری برای ورزش قهرمانی

مقایسه تعداد نمایندگان آذربایجان‌شرقی در دوره اخیر با هانگژو، نکته قابل تأملی را نشان می‌دهد. در بازی‌های آسیایی هانگژو ۲۰۲۲، ۱۱ ورزشکار و مربی از آذربایجان‌شرقی در قالب کاروان ایران حضور داشتند؛ فهرستی که صادق اشرفی، علی لبیب، مهدی پیرجهان، امیررضا پورآقابالا، فرزاد باهر ارسباران، شهاب صادق‌زاده، امین اسماعیل‌نژاد، محمد ولیزاده، امیر حقوقی، سجاد پذیرفته و فرید دژم‌خوی را شامل می‌شد.

اما در آستانه ناگویا، با احتساب نفراتی که حضورشان در فهرست نهایی کاروان ایران قابل تأیید است، سهم آذربایجان‌شرقی به چهار نفر کاهش یافته است؛ دو ورزشکار و دو عضو کادر فنی.

به این ترتیب، سهم استان در فاصله دو دوره بازی‌های آسیایی، هفت نفر کاهش یافته و حدود ۶۴ درصد کمتر شده است؛ کاهشی که نمی‌توان از کنار آن به سادگی عبور کرد، به‌ویژه استانی که در دوره‌های مختلف بازی‌های آسیایی سابقه حضور ورزشکاران مدال‌آور در رشته‌هایی مانند کشتی، تکواندو، شمشیربازی، دوچرخه‌سواری و تیراندازی با کمان را داشته است.

البته کاهش تعداد اعزامی‌ها لزوماً به معنای کاهش کیفیت کاروان نیست و سیاست کمیته ملی المپیک و فدراسیون‌ها در این دوره بر اعزام گزینشی‌تر و تمرکز بر نفرات و رشته‌های منتخب بوده است؛ با این حال، برای ورزش آذربایجان‌شرقی، افت سهم استان از ۱۱ نماینده در هانگژو به چهار نماینده در ناگویا، موضوعی است که می‌تواند زنگ هشداری درباره ضرورت توجه بیشتر به پشتوانه‌سازی، حمایت از قهرمانان و حضور مستمر ورزشکاران استان در اردوهای تیم‌های ملی باشد.

در نهایت، دو کماندار آذربایجان‌ شرقی و دو مربی این استان در حالی راهی ناگویا می‌شوند که سابقه ورزش قهرمانی استان در بازی‌های آسیایی، انتظاری فراتر از این سهم را ایجاد کرده است؛ انتظاری که در سال‌های آینده، پاسخ آن بیش از هر چیز به کیفیت برنامه‌ریزی و سرمایه‌گذاری بر استعدادهای بومی بستگی خواهد داشت.