طلاي سرخ در دل کوهستان‌هاي زنجان

کشت زعفران به دليل نياز کم به منابع آبي و سازگاري بالا با شرايط اقليمي منطقه، يکي از حوزه‌هاي کليدي در کشاورزي پايدار اين استان محسوب مي‌شود.
با توجه به افزايش تقاضاي جهاني براي اين ادويه گران‌بها و نياز به تنوع‌بخشي به محصولات کشاورزي در مواجهه با چالش کم‌آبي، بررسي الگوي کشت، بهره‌وري و چالش‌هاي توليد زعفران در زنجان، نه تنها از منظر امنيت اقتصادي کشاورزان، بلکه از منظر توسعه مديريت منابع آب نيز ضرورتي استراتژيک دارد.
طي سالهاي اخير با اقدامات صورت گرفته در حوزه تحقيقات،‌آموزش و ترويج جهاد کشاورزي، زعفران اين طلاي سرخ با ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد خود، جايگاه ويژه‌اي در سبد محصولات کشاورزي زنجان پيدا کرده است.
پيش‌بيني برداشت 450 کيلوگرم زعفران از مزارع استان زنجان
مدير امور باغباني سازمان جهاد کشاورزي استان زنجان از آغاز فصل برداشت زعفران در 145 هکتار از اراضي کشاورزي استان خبر داد و گفت: پيش‌بيني مي‌شود امسال 450 کيلوگرم »طلاي سرخ« از مزارع زنجان برداشت شود.
منوچهر کريمي گفت: با توجه به شرايط اقليمي و جغرافيايي مناطق مختلف، فصل برداشت زعفران موسوم به »طلاي سرخ« از اوايل آبان‌ماه در اکثر شهرستان‌هاي استان آغاز شده است و اين روند به مدت 20 روز ادامه خواهد داشت.
وي افزود: در حال حاضر قريب به 145 هکتار از اراضي کشاورزي استان زنجان به کشت زعفران اختصاص يافته است که در اين ميان، شهرستان ماهنشان بيشترين سطح زير کشت اين محصول را به خود اختصاص داده است.
کريمي اضافه کرد: پيش بيني مي‌شود که امسال حدود 450 کيلوگرم زعفران از مزارع استان برداشت و روانه بازارهاي داخلي و خارجي شود.
وي گفت: توسعه کشت گياهان دارويي و صنعتي کم‌آب‌بر همچون زعفران، به عنوان يکي از راهبردهاي اصلي سازمان جهاد کشاورزي در راستاي سازگاري با شرايط اقليمي استان و مديريت بهينه منابع آبي دنبال مي‌شود.
اين مسوول اضافه کرد: مقاومت بالاي زعفران در برابر خشکي و نياز آبي کم، اين گياه را به يکي از بهترين گزينه‌ها براي اصلاح الگوي کشت منطقه‌اي تبديل کرده است.همچنين ارزش افزوده بالاي زعفران نقش مؤثري در ارتقاي درآمد خانوارهاي روستايي ايفا مي‌کند؛ به‌طوري‌که اين محصول در فرآيند برداشت و فرآوري، زمينه اشتغال‌زايي مناسبي را به‌ويژه براي زنان روستايي فراهم مي‌سازد.
توسعه کشت زعفران در ماهنشان
مدير جهاد کشاورزي شهرستان ماهنشان از اختصاص 45 هکتار از اراضي کشاورزي اين شهرستان به کشت زعفران خبر داد و گفت: اين اقدام با هدف ارتقاي بهره‌وري مصرف آب و توسعه اقتصادي بخش کشاورزي منطقه اجرايي شده است.
عليرضا رضايي با اشاره به ضرورت تغيير الگوي کشت و حرکت به سمت محصولات کم‌آب‌بر و با ارزش اقتصادي بالا، اظهار داشت: در حال حاضر 45 هکتار از اراضي کشاورزي اين شهرستان به کشت زعفران اختصاص يافته است.
وي با تأکيد بر اينکه زعفران به عنوان يکي از محصولات استراتژيک و ارزشمند موسوم به »طلاي سرخ« نقش مؤثري در افزايش درآمد کشاورزان دارد، افزود: با توجه به اقليم منطقه و نياز آبي پايين اين محصول، توسعه سطح زيرکشت آن چشم‌انداز نويني را در راستاي مديريت بهينه منابع آب و ارتقاي بهره‌وري اقتصادي در بخش کشاورزي ماهنشان فراهم کرده است.
مدير جهاد کشاورزي ماهنشان خاطرنشان کرد: کارشناسان اين مديريت با ارائه خدمات مشاوره‌اي و ترويجي، حمايت‌هاي لازم را از بهره‌برداران در مراحل داشت، برداشت و فرآوري اين محصول به عمل مي‌آورند تا زنجيره ارزش توليد زعفران در منطقه تقويت شود.
آغاز کشت مکانيزه زعفران در شهرستان ابهر
مدير جهاد کشاورزي شهرستان ابهر در اين باره گفت: در اين منطقه در شهرستان ابهر و به دليل بحران خشکسالي و کم آبي و مديريت بهينه آب نجات کشاورزي اقدام به ترويج محصولات کم آبر نظير زعفران کرده ايم که هم اکنون در شهرستان ابهر حدود ?? هکتار کشت زعفران با 50 نفر بهره بردارداريم.
اسماعيل جهان سير گفت: ميانگين عملکرد زعفران در ابهر در هر هکتار حدود چهار و نيم کيلوگرم است که با استفاده از علم روز مي‌توان آن را به دو برابر افزايش داد.
وي گفت: براي اولين بار کشت مکانيزه زعفران در اين شهرستان با همکاري دانشگاه آزاد اجرا شد و با اقدامات صورت گرفته، کشت زعفران به عنوان يک کشت جايگزين کشت هاي آب بر قبلي کم کم در اين منطقه جا مي افتد.
با وجود ظرفيت‌هاي اقليمي مطلوب و تمايل فزاينده کشاورزان به تغيير الگوي کشت به سمت زعفران در استان زنجان، تحليل‌ها نشان مي‌دهد که بزرگترين چالش، فقدان مديريت صحيح زنجيره ارزش است.
در حال حاضر، فقدان مسيرهاي مستقيم از مزرعه به بازار نهايي و غلبه واسطه‌گري در فروش فله‌اي، مانعي جدي در مسير سودآوري توليدکنندگان است.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل ازايرنا، اگرچه کيفيت زعفران زنجان در سطح مطلوبي قرار دارد، اما نبود زيرساخت‌هاي فرآوري و بسته‌بندي در سطح منطقه، باعث شده است که کشاورزان همواره با دغدغه فروش و دسترسي نداشتن به بازارهاي هدف روبرو باشند. بنابراين تمرکز بر توسعه صنايع تبديلي در منطقه، نه تنها ارزش افزوده را به توليدکننده محلي بازمي‌گرداند، بلکه مي‌تواند برندينگ محصولات شاخصي همچون "زعفران ماهنشان" را در بازارهاي داخلي و بين‌المللي تثبيت کند. علاوه بر اين، ايجاد خزانه مادري جهت تأمين پيازچه‌هاي استاندارد، به عنوان يک راهکار استراتژيک، مي‌تواند ريسک توليد را کاهش و پايداري کيفيت را تضمين نمايد.