صنايع تبديلي حلقه گمشده بخش کشاورزي استان اردبيل

يعقوب شاددل

هدر رفت محصولات باغي و زراعي در زمان برداشت محصول، صدور و ارسال مواد معدني و کشاورزي به صورت خام به ديگر مناطق کشور و حتي خارج از کشور باعث شده تا علاوه بر کاهش ارزش افزوده و سرانه توليد ناخالص ملي، توان رقابت توليدکنندگان و صادرکنندگان در بازارهاي جهاني نيز کاهش يابد.
با اينکه توجه به صنايع تبديلي و تکميلي در استان اردبيل از سال‌ها پيش مورد تاکيد و توجه بوده و کارشناسان و مسئولان بارها در اين زمينه هشدارها و در بسياري اوقات وعده‌هاي مختلف مطرح کرده‌اند، اما هنوز که هنوز است مشکلات اساسي استان در اين زمينه لاينحل باقي مانده است.استان اردبيل داراي 41 هزار هکتار باغ ميوه است که از اين سطح سالانه بالغ بر 350 هزار تن انواع محصولات باغي توليد و روانه بازار مي‌شود ، توسعه صنايع تبديلي و تکميلي به لحاظ نياز بخش کشاورزي ، ظرفيت اشتغال‌زايي و بسترسازي براي سرمايه‌گذاري بخش خصوصي همواره از مطالبات بهره‌برداران و توصيه‌هاي مسئولان ذيربط بوده است.
کارشناسان اقتصادي معتقدند که نبود صنايع تبديلي و تکميلي مانع بزرگي در مسير صنعتي شدن و حتي توسعه بخش کشاورزي و تجارت خارجي استان و در نتيجه فاصله زياد درآمد عمومي استان با ديگر مناطق کشور شده است، محصولات توليدي استان اردبيل در حوزه کشاورزي گرچه از کيفيت خوبي نيز برخوردار است ولي بيشتر اوقات قابليت رقابت در بازارهاي جهاني را ندارد و علت اين امر نيز مي‌تواند نبود صنايع جانبي و عرضه خام محصولات توليدي استان باشد.به اعتقاد کارشناسان، براي ورود به بازارهاي جهاني نياز است تا کيفيت محصولات توليدي با ايجاد صنايع تبديلي افزايش يافته و به موصوع بسته‌بندي به عنوان صنعتي جانبي توجه ويژه شود.
صدور مجوز احداث 2 شهرک تخصصي صنايع تبديلي در استان اردبيل
مسعود امامي يگانه ، استاندار اردبيل از صدور مجوز احداث 2 شهرک تخصصي صنايع تبديلي و تکميلي در استان خبر داد و گفت: در اين راستا بيش از 75 هزار ميليارد ريال سرمايه‌گذاري پيش‌بيني شده است.وي اظهار کرد: جلوگيري از خام‌فروشي محصولات کشاورزي و بهره‌مندي استان از ارزش افزوده از اهداف و اولويت‌ها در اين بخش است.استاندار اردبيل ادامه داد: طبق برنامه‌ريزي و هدف‌گذاري‌ها در ارتباط با صنايع تبديلي تا پايان سال جاري ظرفيت سردخانه‌هاي زير صفر، اتمسفريک و انبارهاي سرد استان اردبيل به 35 هزار تن خواهد رسيد.امامي يگانه توسعه سردخانه و صنايع تبديلي کشاورزي را از جمله برنامه‌هاي اولويت‌دار اعلام کرد و افزود: صاحبان سرمايه و توليدکنندگان بايد در راه‌اندازي صنايع تبديلي، صادرات محور بودن توليدات را بيشتر مدنظر داشته باشند.
وي افزود: حمايت همه‌جانبه از سرمايه‌گذاران در دستور کار دولت قرار گرفته و آنها نيز بايد محصولات بسته‌بندي و تبديلي خود را طبق آخرين استانداردهاي جهاني تهيه کنند تا در بازار عرضه دچار مشکل نشوند.استاندار اردبيل ادامه داد: سرمايه‌گذاران بايد با بهره‌گيري از علوم اقتصادي و توليدي تلاش کنند در زمينه فروش و صادرات با مشکل مواجه نشوند و ما نيز حمايت همه‌جانبه در راستاي توسعه و پيشرفت طرح‌هاي اقتصادي مناطق مختلف به ويژه در بحث صنايع تبديلي خواهيم داشت.وي با بيان اينکه با توسعه زيرساخت‌هاي مورد نياز، صنايع تبديلي کشاورزي در اين استان توسعه مي‌يابد ، افزود: افزايش صنايع تبديلي کشاورزي در استان منجر به افزايش ثروت روستاييان و کشاورزان خواهد شد.
فرصت سرمايه‌گذاري در صنايع تبديلي استان فراهم است
علي‌حسين احدي عالي ، رييس سازمان جهاد کشاورزي اردبيل در اين باره گفت: وجود 40 هزار هکتار باغ ميوه در اين استان فرصت ايجاد صنايع تبديلي و تکميلي را فراهم کرده و بستر مناسبي براي ورود سرمايه‌گذاران و فعالان اقتصادي براي ايجاد ارزش افزوده است.
وي با بيان اينکه اين استان به عنوان قطب کشاورزي و دامپروري کشور ظرفيت‌هاي بي‌نظيري براي جذب سرمايه دارد ، افزود: استان اردبيل با داشتن تنوع اقليمي خاص و منحصربفرد، کشت و صنعت‌هاي مغان و پارس، دشت‌هاي حاصلخيز اردبيل، مغان و مشگين‌شهر، 778 هزار هکتار اراضي ديم و آبي، 130 هزار بهره‌بردار فعال و حدود چهار ميليون واحد دام و سدهاي يامچي، سبلان، خداآفرين و عمارت ظرفيت فوق العاده‌اي براي ايجاد صنايع تبديلي دارد.
صدور 290 پروانه بهره‌برداري صنايع تبديلي کشاورزي در اردبيل
اصلان عزتي سامانلو ، معاون صنايع تبديلي و غذايي سازمان جهاد کشاورزي اردبيل نيز به خبرنگار ايرنا گفت: تاکنون 290 پروانه بهره‌برداري در زمينه صنايع تبديلي فرآوري، نگهداري، ذخيره‌سازي و بسته‌بندي محصولات زراعي، دامي و باغي استان صادر شده است.وي ظرفيت توليد اسمي واحدهاي داراي پروانه بهره‌برداري را بيش از 2.2 ميليون تن اعلام کرد و افزود: براي دستيابي به بازده اقتصادي مطلوب در بخش کشاورزي صنايع مرتبط و مکمل بايد در خدمت توليد قرار بگيرد تا با تقويت زنجيره ارزش، محصولات کشاورزي استان از سودآوري بالاتري برخوردار شود.عزتي ادامه داد: هر اندازه توسعه صنعتي و فرآوري در کنار کشاورزي گسترش يابد، درآمد توليدکنندگان افزايش يافته و حرکت به سمت کشاورزي اقتصادي و صادرات‌محور شتاب بيشتري خواهد گرفت.وي افزود: هم‌اکنون 250 واحد صنايع تبديلي محصولات کشاورزي در نقاط مختلف استان اردبيل در حال احداث است.
عزتي با تأکيد بر اينکه پايداري توليد و اشتغال در روستاها نيازمند توسعه صنايع تبديلي است، گفت: ايجاد واحدهاي فرآوري و بسته‌بندي باعث مي‌شود محصولات کشاورزي به جاي خام‌فروشي، به‌صورت فرآوري‌شده و با ارزش افزوده بالاتر به بازار عرضه شود.معاون صنايع تبديلي و غذايي سازمان جهاد کشاورزي اردبيل اظهار کرد: واحدهاي تکميلي و بسته‌بندي علاوه بر جلوگيري از ضايعات محصولات، نقش چشمگيري در صادرات غيرنفتي، ارزآوري براي استان و افزايش رقابت‌پذيري توليدات اردبيل در بازارهاي جهاني دارد.
زيرساخت‌هاي صنايع تبديلي در اردبيل مهيا نيست
حسين پيرموذن، نايب رييس اتاق بازرگاني‌، صنايع معادن و کشاورزي استان اردبيل هم گفت: زيرساخت‌هاي صنايع تبديلي و تامين مواد اوليه در استان به جز سيب‌زميني به دليل نبود امکانات لازم فراهم نشده است.وي افزود: در استان اردبيل مي‌توان در انواع محصولات توليدي اقدام به ايجاد صنايع تبديلي کرد ولي سرمايه‌گذاري خوبي در اين زمينه صورت نگرفته است، با اين که اين استان يکي از مناطق پيشرو در توليد شير در کشور محسوب مي‌شود ولي تاکنون براي ايجاد صنايع تبديلي اين محصول اقدام نشده و در صورت راه‌اندازي صنايع تبديلي شاهد اشتغال‌زايي و صادرات اين محصول در استان خواهيم بود.نايب رييس اتاق بازرگاني، صنايع معادن و کشاورزي استان اردبيل بازسازي ماشين‌آلات واحدهاي توليدي استان با هدف رقابت با بازارهاي جهاني را ضروري دانست و گفت: براي اينکه محصولات صادراتي با زمان ماندگاري بالا در استان توليد شود لازم است علاوه بر ايجاد صنايع تبديلي تجهيزات و ماشين‌آلات واحدهاي توليدي نوسازي شود.
وي استان اردبيل را در زمينه صنايع تبديلي فقير دانست و افزود: تنها صنايع تبديلي فعال در استان فرنچ فرايز است که فعاليت خود را در چند سال اخير شروع کرده و وارد بازار رقابت شده است.پيرموذن افزود: انتظار مي‌رود موضوع راه‌اندازي صنايع تبديلي و تکميلي براي استان که در حوزه کشاورزي و دامپروري جزو استان‌هاي برتر است به زودي رفع شده و در اين حوزه شاهد جهش مناسب و توسعه اين بخش باشيم.
به گزارش عصرآذربايجان به نقل از ايرنا، کارشناسان تاکيد مي‌کنند که با اقدامات زيربنايي دولت از جمله اجراي طرح بزرگ پاياب سد خداآفرين با ظرفيت آبي 36 هزار هکتار از اراضي ديم و افزوده شدن يک ميليون تن محصول کشاورزي و نيز به نتيجه رسيدن مطالعات پهنه‌هاي معدني در استان زمينه براي گسترش صنايع تبديلي و جانبي در استان بيش از پيش فراهم مي‌شود.