عصر آذربایجان

گزارش خبر

آیین های نوروز در آذربایجان غربی

1398/12/28

مردم آذربایجان غربی نوروز باستانی را با ده ها رسم و سنت قدیمی اش همچنان حفظ کرده اند.

در مطالعات مردم شناسي هر کدام از چهارشنبه هاي ماه اسفند، نمادي از عناصر چهارگانه يعني آب، خاک، باد و آتش هستند که با طبيعت کشاورزي منطقه آذربايجان غربي نيز سنخيت دارند و مردم نيز هر کدام از اين چهارشنبه ها را به نوعي با آيين هايي خاص گرامي مي داشتند.

بر اساس سنت هاي ‏کهن، مردم آذربايجان غربي چهارشنبه هفته اول اسفند ماه را يالانچي چهارشنبه(چهارشنبه ‏دروغين)، چهارشنبه هفته دوم اسفند ماه را کوله چارشنبه، (چهارشنبه کوتاه)، سومين را موشتولوقچي چارشنبه ( چهارشنبه پيام آور) و چهارمين چهارشنبه را آخر چارشنبه (آخرين چهارشنبه) مي نامند.‏

مردم آذربايجان غربي از عيد سال نو با عنوان هايي چون « نوروز بايرامي» و « ايل بايرامي» ياد مي کنند و گاه لفظ بايرام به معناي نوروز عموما به اين جشن ملي اختصاص داده مي شود.

«بايرام آخشامي» (عصر نوروز )، «بايرام آيي» (ماه نوروز )، « بايرام گوني» (روز نوروز)، « بايرام بازاري» (بازار نوروز )، « بايرام سفره سي» (سفره نوروز )، «بايرام پالتاري» ( لباس نوروز)، «بايرام يومورتاسي» (تخم مرغ نوروز )، « بايرام ايش لري» (کارهاي نوروز )، « بايرامليق» (نوروزي ) همه واژگاني هستند که در ارتباط با عيد نوروز بکار مي روند.

در گذشته مردم آذربايجان غربي فرزندان خود را با نام «بايرام» يا همان «عيد» نامگذاري مي کردند و متولدان در روز عيد با نام هايي چون بايرام، بايرامعلي، بايرام خاتون، نوروز، نوروز علي نامگذاري مي شدند.

در هر منطقه از ايران زمين آيين هايي متناسب آن منطقه براي فرا رسيدن بهار و عيد نوروز برگزار مي شود و در آذربايجان غربي هم مردم براي پيشواز‏ بهار و عيد نوروز آيين ها و مراسم متعددي ‏داشتند که با گذر زمان کم رنگ شده و بعضي نيز در آستانه محو شدن از اذهان عمومي مردم اند.

در گذشته خانواده هاي آذربايجاني سفره سفيد پارچه اي به نام «بايرام سوفراسي» سفره عيد يا «يميش سوفراسي» سفره خوراکي را در اتاق مهمان پهن مي کردند و هر مهماني که از راه مي رسيد پاي آن مي نشست و صاحبخانه از ميهمانان پذيرايي مي کرد، اين سفره در واقع هم سفره پذيرايي بود و هم سفره هفت سين.

درميان مردم آذربايجان غربي رسم بر اين است پيش از رسيدن نوروز پوشاک نو خريده، به خانه و حياط سر و سامان داده، فرش و پلاس نو بافته و به استقبال نوروز مي روند.

در عيد نوروز آداب و رسومي درباره فال نيک رواج دارد به طوري که در شب چهارشنبه آخر سال ( چهارشنبه سوري ) دختران جوان در دل فالي گرفته و مخفيانه پشت درنيمه باز به انتظار ايستاده و اگر در اين هنگام حرف خوب و موافقي بشنوند اشاره اي به برآورده شدن آرزويشان، و اگر حرف نامناسبي بشنوند اشاره از عملي نشدن نيتشان است.

يکي از رسم هاي مربوط به ايام نوروز در مناطق کرد زبان مانند مهاباد، پيرانشهر و سردشت، رسم مير ميرن يا همان مير نوروزي است که گويا در زمانهاي گذشته به مدت سيزده روز اول فروردين ماه اجرا مي شده است، بعدها مردم منطقه زمان اجراي آن را فراموش کرده و تنها به مدت يکي دو روز انجام مي دادند و اکنون نيز به بوته فراموشي سپرده شده است.

مراسم شال‌اندازي هم از سنتهايي است که طي زمان از زندگي شهري خارج شده ولي هنوز در بيشتر مناطق روستايي ‏آذربايجان غربي معمول است.‏

شال اندازي در آذربايجان غربي، به اين شيوه بود که ، جوانان بعد ‏از مراسم آتش افروختن در چهارشنبه آخر سال ، بر بام خانه اقوام ، آشنايان و همسايگان رفته و دستمالي را از ‏پنجره و در روستا‌ها از روزنه بام ها به درون خانه ها آويزان مي‌کردند و صاحبخانه دستمال را از آجيل، ميوه و ‏ساير هدايا پر مي‌کرد و به صاحب شال مي گفت: چک دستمالِ، الله مطلبيين وِرسين، ( دستمال را بکش خداوند خواسته ات را برآورده کند(.

از ديگر رسم هاي زيباي ايام نوروز در اين استان طبق گفته پدران و ريش سفيدان آذربايجان غربي رسم تکم چي بود که اکنون به فراموشي سپرده شده است.

در آذربايجان غربي چند روزي مانده به عيد، تکم ‏چي به طور نمادين، تکم ( بز ساخته شده از قطعات چوب ) را در کوچه هاي روستاها و شهرها مي چرخاند ‏و در حالي که اشعاري به زبان ترکي و با صداي دلنشين مي خواند آمدن عيد را نويد مي داد و پاداش ‏خود را از مردم مي گرفت.‏

تکم چي ها معمولاً دو نفر از قشرهاي کم درآمد ( چوپان) بودند که از ساکنان خود ‏روستا و گاهي نيز از ساير روستاها در محل حضور پيدا مي کردند و به اجراي مراسم مي پرداختند.

در اعتقادات مردم آذربايجان غربي آخرين روز از سال را عارافات آخشامي يا عصر عرفه مي ‏گويند و مردمي که بر سر خاک مي روند، سنگ قبر را شسته و ‏گلاب مي پاشند و سبزه نوروزي يا چند شاخه گل روي سنگ قبرها مي گذارند.

 

منبع :

برچسب ها:

نظرات کاربران

    بازگشت به ابتدا صفحه

ارسال نظر

اخبار مرتبط

هزینه سرمایه ملی برای دریاچه ‌بیمارارومیه خیانت است

پدر علم کويرشناسي ادعا كرد
خروج

پدرعلم کویرشناسی با اشاره به اینکه در شرایط فعلی اقتصاد کشور صرف هزینه کلان برای انتقال آب به دریاچه ارومیه کار عقلانی نیست، گفت: این دریاچه بیمار است و به هیچ عنوان احیا نخواهد شد.

۹۰ درصد فسادهای مالی ناشی از رانت اطلاعاتی در دولت است

نماينده مردم اروميه در مجلس شوراي اسلامي:
خروج

نماینده مردم ارومیه در مجلس شورای اسلامی گفت: ۹۰ درصد فسادهای مالی از رانت اطلاعاتی در دولت است و پایه فساد اخلاقی نیز فساد مالی است.

بهبود وضعيت اشتغال و کسب و کار در گرو اهتمام جدي مسئولان

عصر آذربایجان گزارش مي‌دهد
خروج

گروه گزارش:با توجه به وضعيت اسفبار اشتغال در آذربايجان غربي، وجود 40 هزار فارغ‌التحصيل بيکار در اين استان و بهبود وضعيت اشتغال و کسب و کار در گرو اهتمام جدي مسئولان است.

افزايش اجراي احکام قضايي در خلع يد مناطق جنگلي استان

عصر آذربایجان گزارش مي‌دهد
خروج

گروه گزارش:شش ماه نخست امسال شاهد افزايش 217 درصدي اجراي احکام قضايي در خلع يد مناطق جنگلي از لحاظ مساحت در استان بوده و با توجه به نقش و اهميت منابع طبيعي بايد بهره‌برداري اصولي از آن مورد توجه جدي قرار گيرد.

تيغ مشکلات مالي بيخ‌ گلوي ناشران کتاب

گزارش
خروج

گروه گزارش: گرفتن مجوز کتاب، چاپ و انتشار آن و در ‌‌نهايت توزيع و پخش کتاب از پروسه‌هاي دشواري است که همه ناشران چه کساني که سال‌ها در اين زمينه فعاليت دارند و چه کساني که تازه وارد حيطه نشر شده‌اند از دغدغه‌هاي اصلي فعالان اين بخش به شمار مي‌رود دغدغه‌هاي ناشران استان آذربايجان غربي گلايه‌هاي زيادي از آن دارند.

تندرستی

نذري وتهديد سلامت عزاداران
خروج

گروه تندرستي:در دهه اول ماه محرم بسياري از تكايا، مساجد و حسينيه‌ها غذاي نذري مي‌دهند. هرچه هم كه به تاسوعا و عاشوراي حسيني نزديك‌تر مي‌شويم، هيات‌هاي بيشتري به خيل عزاداران و نذري‌دهندگان مي‌پيوندند و از طرفي بر گيرندگان غذاي نذري هم افزوده مي‌شود.

پاسخ امام زمان (عج) به چند شبهه عاشورايي

پاسخ امام زمان (عج) به چند شبهه عاشورايي
خروج

گروه دين و انديشه:کافيست فقط چند لحظه به ماه محرم و روزهاي عزاداري بر امام حسين عليه السلام بيانديشي. اين فکر ناخودآگاه يک شيعه را به ياد امام زمان خويش مي اندازد که آن حضرت چه نگاهي به اين ماه دارد و انديشه و افکار او در اين باب چگونه است؟

مبالغه‌گويي مهم‌ترين آسيب در عزاداري‌ها است

امام جمعه مياندوآب:
خروج

گروه خبر:امام جمعه مياندوآب گفت: اغراق و مبالغه مهم‌ترين آسيب در آئين‌‌هاي عزاداري امام حسين (ع) است.

ايجاد امنيت اجتماعي پايدار نيازمند خرد جمعي

عصر آذربايجان گزارش مي‌دهد
خروج

گروه گزارش: امروزه امنيت اجتماعي به يکي از مهمترين مباحث در بحث امنيت تبديل شده است؛ ايجاد امنيت اجتماعي پايدار به ويژه در استان‌هاي مرزي، نيازمند همت جدي تمام متوليان بخش فرهنگي و اجتماعي است.

معماي حل نشده راه هاي زير زميني تبريز

گفتگو
خروج

گروه تاريخي:?راه هاي زير زميني و عجايب ناشناخته آن هميشه در فيلم هاي علمي تخيلي يکي از سکانس هاي مشهور و مورد علاقه کارگردانان و تماشاگران است و آنها را روي صندلي سينما يا مقابل صفحه جادويي تلويزيون ميخکوب مي کند.

استان زنجان ظرفيتي ناشناخته براي کشورهاي قفقاز

گزارش
خروج

گروه سياسي: استان زنجان در شمال‌غرب کشور مسافت قابل قبولي با کشورهاي قفقاز دارد، اما اين ظرفيت براي اقتصاد زنجان به خوبي به کارگيري نشده است.

درباره نشریه عصر آذربایجان

خروج

«عصر آذربایجان» نخستین نشریه منطقه ای استان های آذربایجان غربی ،آذربایجان شرقی،زنجان و اردبیل هست

سایر اخبار این موضوع